Công nghệ

Fintech là gì? Những thông tin cần biết về Fintech ở Việt Nam

Ngày đăng: 16 Tháng Bảy, 2021

Fintech được hiểu là những sản phẩm, ứng dụng, dịch vụ,... mới của công nghệ đã làm thay đổi hệ thống tài chính, tiền tệ và ngân hàng.

Fintech - Công nghệ tài chính hiện đại

Fintech là gì?

Fintech đã xuất hiện từ sau năm 2008, tuy nhiên khi cách mạng 4.0 bùng nổ, công nghệ tài chính Fintech mới được thực sự bùng nổ và được sử dụng rộng rãi. Fintech làm thay đổi các cách thức hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng , tiền tệ.

Fintech là một thuật ngữ tiếng Anh được kết hợp giữa 2 thuật ngữ khác đó là : Finance = Tài chính và Technology = Công nghệ. Hiểu đơn giản theo tiếng Việt, Fintech là Công nghệ tài chính.

Công nghệ tài chính Fintech gồm những sản phẩm, ứng dụng, dịch vụ, quy trình mới của công nghệ được áp dụng vào thị trường tài chính, giúp cho nó nâng cao hiệu suất hiệu quả hơn so với trước đây. Fintech cũng giúp hoàn thiện hơn các dịch vụ, sản phẩm tài chính phù hợp với thời đại Internet, giúp người tiêu dùng thuận tiện và nhanh chóng hơn trong mọi nhu cầu.

Đặc điểm của Fintech

Trong ngân hàng, công nghệ tài chính Fintech chính là sự hỗ trợ các dịch vụ chuyển và thanh toán tiền còn.

Đối với lĩnh vực tài chính, Fintech là nền tảng kết nối người đi vay với bên cho vay, mà không nhất thiết phải đến gặp trực tiếp. Mọi quá trình như tiếp cận, đăng ký và hoàn thiện thủ tục, xét duyệt tự động đều được hỗ trợ gián tiếp thông qua công ty cho vay sử dụng công nghệ tài chính Fintech.

Fintech hoạt động dựa trên trí tuệ nhân tạo, xem đây như là một chú robot có thể nhận diện, thống kê và thiết lập các nhu cầu, dịch vụ tài chính, thông qua hệ thống thuật toán mà các công ty thiết lập riêng cho mình. Ví dụ, các ứng dụng cho vay online hiện nay đều có quy trình vay tương đối giống nhau.

Fitech là bước khởi đầu của công nghệ 4.0 trong tài chính. Công nghệ này đã giúp người tiêu dùng thay đổi thói quen thanh toán không dùng tiền mặt.

Hoạt động cho vay cũng chuyển từ hình thức truyền thống sang online, giúp cho khách hàng của ngân hàng, công ty tài chính có thể thực hiện thuận tiện những thao tác, hoàn thành thủ tục vay trực tiếp từ nhà mà không cần vất vả nữa.

fintech

Công nghệ tài chính Fintech còn thay đổi nguồn nhân lực tài chính. Nguồn nhân lực không còn cần nhiều như trước, mà thông qua các ứng dụng công nghệ, một nhân viên tài chính có thể hỗ trợ nhiều khách hàng. Đồng thời, nhân lực ngành tài chính cũng không chỉ phải giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, mà còn phải hiểu rõ và làm được các công việc liên quan đến công nghệ thông tin.

Một số sản phẩm của công nghệ tài chính Fintech

Những đồng tiền kỹ thuật số

Đồng tiền điện tử, tiền kỹ thuật số, tiền ảo như Bitcoin là một trong những sản phẩm nổi bật nhất trong ngành tài chính hiện nay. Tiền kỹ thuật số, tiền ảo có thể phân cấp, được trao đổi trực tiếp bằng thiết bị kết nối Internet như điện thoại, máy tính hay máy tính bảng mà không cần qua một đơn vị tài chính nào cả.

Ngoài ra, những đồng tiền ảo, tiền điện tử, tiền kỹ thuật số có thể dùng để giao dịch chung giữa nhiều nước với nhau mà không thông qua ngân hàng hàng hay công ty tài chính trung gian nào cả.

Hiện nay ngày càng nhiều các đồng tiền ảo, tiền điện tử, tiền kỹ thuật số ra đời và được xem như những đồng tiền có giá trị lưu hành, thanh toán hoặc dự trữ. Đây là một trong những sản phẩm nổi bật nhất của công nghệ tài chính Fintech trong những năm gần đây.

Ví điện tử

Ví điện tử là một hình thức của tài khoản điện tử, giúp người dùng có thể thanh toán tất cả các chi phí, hóa đơn qua mạng Internet. Ví điện tử được hình dung như ví đựng tiền vô hình, được mã hóa thông qua một app điện thoại. Người sử dụng ví điện tử có thể nhận tiền hay chuyển tiền cho bất kỳ ai bất kỳ đơn vị nào qua tài khoản của họ, chỉ cần kết nối Internet.

Ở Việt Nam có nhiều ví điện tử đang lưu hành, trong đó thông dụng nhất có thể kể đến như ví điện tử Momo, Payoo, ViettelPay, ZaloPay,…

Trên thế giới, mốt số ví điện tử có chức năng thanh toán lớn, mọi quốc gia có thể sử dụng nếu có nhu cầu mua sắm, chuyển tiền quốc tế như: Paypal, Airpay, Google Wallet, ebay…

Vay tiền online

Tiên phong cho công nghệ tài chính Fintech trong lĩnh vực vay tiền là một CLB tại Mỹ. Họ ứng dụng công nghệ để đem đến khoản vay nhanh nhất cho người cần vay. Chỉ vài thao tác đăng ký và xác minh điện tử, người vay có thể nhận đươc khoản tiền mong muốn mà không cần đến gặp mặt người cho vay.

Qua thời gian phát triển, hình thức này dần trở nên phổ biến ở tất cả mọi nơi trên thế giới với tên gọi thông thường là “vay tiền online”. Giờ đây để vay vốn tại một công ty tài chính, ngân hàng nào đó, khách hàng chỉ cần sử dụng app điện tử hoặc website để tìm tổ chức cho vay.

Cụ thể, khách hàng có thể chọn những app vay tiền monng muốn để tiến hành chọn hạn mức, kỳ hạn và đăng ký hồ sơ ngay trên đó. Các app vay tiền điện tử sẽ kết nối người vay với bên cho vay. Sau đó 2 bên thỏa thuận về các điều kiện và giải ngân khoản vay khi đạt được thỏa thuận. Khoản vay theo yêu cầu sẽ được chuyển đến tài khoản ngân hàng và khi trả lại cho bên vay, khách hàng cũng có thể chuyển khoản online.

Ở Việt Nam hiện nay không chỉ có các công ty tài chính áp dụng việc vay tiền qua app, các ngân hàng cũng bắt đầu thực hiện cho vay theo hình thức này.

Hỗ trợ giao dịch chứng khoán

Trước đây muốn giao dịch, mua bán chứng khoán, khách hàng phải đến trực tiếp tại các sàn giao dịch hoặc mua trực tiếp từ đơn vị bán. Nhưng giờ đây, nhờ công nghệ tài chính Fintech, các nhà đầu tư có thể tham gia mua bán cổ phiếu theo nhu cầu của mình tại bất cứ đâu.

tien-ao-bitcoin
Tiền ảo là một trong những sản phẩm của công nghệ tài chính Fintech.

Chỉ với điện thoại hay máy tính kết nối Internet, ai có nhu cầu đầu tư chứng khoán hay mua bán thì có thể tiến hành trực tiếp mà không cần phải qua môi giới.

Ứng dụng so sánh dịch vụ

Thay vì tìm kiếm từng thông tin của các công ty tài chính, giờ đây mọi người có thể dễ dàng sử dụng các ứng dụng so sánh dịch vụ, tiêu biểu hiện nay là Gobear - nền tảng so sánh các dịch vụ tài chính ở châu Á lớn nhất, chính xác và dễ thực hiện.

Công cụ này giúp người có nhu cầu về đầu tư hay vay tài chính đều có thể tìm thấy các thông tin minh bạch nhất trên Internet.

Chuyển tiền online

Trước đây, mọi giao dịch liên quan đến tiền mặt đều phải thực hiện trực tiếp tại ngân hàng. Giờ đây, nhờ công nghệ tài chính Fintech, Internet Banking và Mobile Banking hoặc Bank Plus đã ra đời. Mọi người không cần mất thời gian để điền giấy tờ ở ngân hàng chuyển tiền, mà có thể ngồi ở nhà đăng nhập ứng dụng chuyển tiền để chuyển tiền tại các ngân hàng bất cứ lúc nào.

Các ứng dụng của công nghệ tài chính Fintech

Fintech trong tài chính

Công nghệ Fintech trong tài chính được ứng dụng nhiều nhất tại các ứng dụng cho vay nhanh qua app.

Ví dụ: App vay tiền nhanh Home Credit Việt Nam là ứng dụng hỗ trợ vay online 100% không chỉ trên điện thoại mà ngay cả máy tính. Hồ sơ đăng ký trực tuyến và được duyệt tự động không phải gặp mặt nhân viên công ty tài chính. Việc vay onlien qua app giúp công ty cho vay có thể hỗ trợ tất cả mọi nơi, không nhất thiết là phải xây dựng cơ sở chi nhánh khắp cả nước.

Công nghệ tài chính Fintech trong ngân hàng

Ứng dụng Internet Banking là một trong những ví dụ điển hình về công nghệ tài chính trong ngân hàng. Đây là ứng dụng do ngân hàng quản lý và hợp tác với các công ty Fintech để phát triển.

Thông qua ứng dụng, người sử dụng thẻ ATM có thể quản ký tài khoản của mình, xem lịch sử giao dịch, chuyển tiền cho số tài khoản, số điện thoại, số thẻ… một cách nhanh chóng và an toàn mà không cần đến ngân hàng. Không chỉ vậy, Internet Banking còn giúp khách hàng có thể nạp tiền điện thoại, thanh toán hóa đơn dịch vụ, sinh hoạt, mua vé máy bay, đặt phòng khách sạn,…

Công nghệ tài chính Fintech trong chứng khoán

Hiện nay thay vì mở nhiều sàn giao dịch với đội ngũ nhân viên số lượng lớn, các công ty môi giới chứng khoán có thể chuyển mình sang hình thức online. Người chơi chứng khoán không cần đến sàn giao dịch, không cần gặp người tư vấn hỗ trợ và có thể đặt lệnh mua bán với cổ phiếu đang niếm yết trên sàn.

Như vậy, người đầu tư có thể quyết định được thời gian mua và bán của mình, giúp người chơi theo dõi thông tin cổ phiếu hàng ngày.

Một số ứng dụng chứng khoản tiêu biểu như: Olympatrade, Mitrade…

Fintech-Vietnam-Startup-Map-2020

Cơ hội và thách thức của Fintech trong ngành tài chính - ngân hàng

Cơ hội của Fintech

Công nghệ 4.0 kết hợp với Fintech chắc chắn sẽ đem lại rất nhiều điểm lợi cho ngành tài chính - ngân hàng. Điển hình như:

- Phục vụ các nhu cầu của người tiêu dùng một cách nhanh chóng và tiện lợi nhất, bất chấp thời gian và không gian.

- Khoảng cách không gian và thời gian bị xóa bỏ. Các doanh nghiệp không cần thiết phải đầu tư cơ sơ hạ tầng rộng lớn, thay vào đó chỉ cần tập trung vào công nghệ thông tin là có thể tiếp cận và phục vụ nhu cầu cần khắp mọi nơi

- Hiện nay dân số Việt Nam trẻ, đa phần đều sử dụng điện thoại di động và máy tính, vì vậy lượng khách hàng tiềm năng luôn có sẵn cho các công ty tài chính và ngân hàng.

- Công nghệ Fintech hiện chưa có nhiều ràng buộc về pháp luật. Hiện nay, chưa có một pháp lý nào liên quan hay quản lý sâu vào các công nghệ tài chính. Vì vậy, các công ty tài chính có thể tự do hoạt động dịch vụ của mình mà không có các rào cản.

- Hiện nay, giới trẻ đang tập trung vào các dự án khởi nghiệp từ công nghệ thông tin, đặc biệt là Fintech.

Thách thức của Fintech

Bên cạnh cơ hội, vẫn còn nhiều thách thức đối với công nghệ tài chính Fintech.

- Công nghệ là nền tảng, vì vậy các vấn đề bảo mật sẽ có nguy cơ rò rỉ hoặc bị ăn cắp thông tin. Hoạt động trên nền tảng Internet, vì vậy Fintech buộc phải đối mặt với nạn ” tin tặc” lấy cắp thông tin

- Một công ty Fintech hiện nay khi thành lập đối mặt với rất nhiều đối thú cạnh tranh. Thực tế, Fintech là thị trường béo bở mà ai nhảy vào đều phải lường trước được điều này.

- Công nghệ tài chính Fintech làm cho các đơn vị hoạt động truyền thống gặp nguy hiểm, nguy cơ phá sản.

- Đội ngũ nhân lực còn hạn chế, vậy nên không thể phát huy tối đa 100% hiệu quả của công nghệ tài chính.

- Thị trường vay vốn hỗn loạn, các rủi ro về lãi suất, thanh khoản, nợ xấu ngày càng tăng bởi điểm thuận lợi đến từ các công nghệ vay vốn Fintech.

- Cạnh tranh thị trường vay vốn tăng nhanh bất chấp pháp luật, pháp lý về lĩnh vực này vẫn chưa hoàn chỉnh nên đó là điểm bất lợi cho cả người vay lẫn đơn vị cho vay.

Tác động của Fintech trong ngân hàng hiện nay

Mặt xấu của Fintech

Thực tế, công nghệ tài chính Fintech thường hướng đến phân khúc khách hàng nhiều rủi ro, các khoản vay vẫn chưa có bảo hiểm tiền gửi và thiếu minh bạch. Vì vậy, đây là một trong những vấn đề tiềm ẩn rủi ro cho các ngân hàng.

Bên cạnh rủi ro cho các ngân hàng, công ty tài chính, người đi vay sử dụng dịch vụ của Fintech cũng đối mặt với những nguy hiểm về vấn đề lãi suất và chi phí không minh bạch.

Công ty tài chính cạnh tranh trực tiếp với ngân hàng

Thực tế công nghệ tài chính Fintech hoạt động mạnh mẽ đã tác động trực tiếp vào ngân hàng, bằng việc đem đến nhiều cơ hội mới cho lĩnh vực tài chính. Nhưng cũng chính vì sự phát triển quá mạnh mẽ của các công ty tài chính đem lại rủi ro lớn cho ngân hàng truyền thống.

Trước đây ngân hàng chính là điểm vay vốn, tư vấn tài chính lớn nhất và đáng tin cậy nhất, nhưng hiện nay với sự hỗ trợ của Fintech, các công ty tài chính ra đời ngày càng nhiều. Các công ty tài chính khắc phục toàn bộ hạn chế của ngân hàng. Bằng sự thuận tiện của mình, các công ty tài chính đã đi trước ngân hàng một bước trong việc tiếp cận khách hàng.

Ngoài ra, khách hàng vốn đã quen thuộc với hình thức Fintech trong thanh toán bằng Internet Banking của ngân hàng, nhưng hiện nay không chỉ có ngân hàng mới làm được việc chuyển tiền, thanh toán online. Các công ty tài chính, các ví điện tử hay các ngành nghề khác cũng có thể tạo nên những ứng dụng thanh toán mới mẻ, ưu đãi và nhanh chóng hơn.

Các chuyên gia công nghệ cho rằng, các ngân hàng truyền thống hiện nay hoặc thay đổi hoặc sẽ bị bỏ lại phía sau. Vì thế, hiện tại các ngân hàng đều đang chạy đưa theo Fintech để có thể chiếm được khách hàng trước các công ty tài chính.

fin-tech-tac-dong-den-ngan-hang
Fintech tác động mạnh mẽ đến ngân hàng, buộc hệ thống các ngân hàng phải thay đổi.

Công nghệ tài chính Fintech lừa đảo trên thế giới

Ở Trung Quốc, sau vụ đổ vỡ của Ezubao, một thống kê cho thấy trong 2.100 trang ngân hàng cho vay ở Trung Quốc được cảnh báo, một trong những số đó là lừa đảo và nhà đầu từ có khả năng sẽ mất toàn bộ tiền.

Công ty Cổ phần Modern Tech đã lừa đảo hơn 15 tỷ đồng của các nhà đầu tư. Công ty này huy động vốn gắn mác Singapore, Ấn Độ,… để phát hành cố phiếu, nhưng thực ra là phát hành đồng tiền số.

Danh sách các công ty Fintech Việt Nam

Các starup ứng dụng Fintech tại Việt Nam phần lớn đều có vốn đầu tư nước ngoài (chiếm khoảng 70%).

Thống kê đến cuối 2019 có khoảng 155 công ty có ứng dụng lĩnh vực Fintech tại Việt Nam, trong đó khoảng 37 công ty hoạt động mảng thanh toán, 22 công ty hoạt động lĩnh vực BLockchain, Crypto & Remittance, và trên 25 công ty lĩnh vực cho vay nhanh.

Công ty Fintech trong lĩnh vực thanh toán:

Công ty cổ phần giải pháp thanh toán Việt Nam – Vn Pay

Công ty cổ phần dịch vụ di động trực tuyến – Momo

Công ty cổ phần dịch vụ trực tuyến Cộng đồng Việt – Payoo

Công ty cổ phần Zion – Zalopay

Công ty cổ phần và công nghệ dịch vụ Moca

Công ty Fintech trong ứng dụng vay :

Doctor Đồng

Robocash

Cashwagon

Lenbox

LendTop

Vamo

Tamo

Học Fintech ở đâu?

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ tài chính, các trường đại học trong nước cũng đang tích cực đào tạo ra một đội ngũ nhân sự lành nghề.

Dưới đây là một số trường học đào tạo lĩnh vực Công nghệ tài chính Fintech

Học viện tài chính – Trường đại học Kinh Tế Quốc Dân

Trường ĐH Á Châu

Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh (UEH).

Nhật Linh

Bình luận