Công nghệ

Đặc sắc những nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc Mường

Ngày đăng: 06 Tháng Năm, 2021

Văn hóa Mường là sự kết tinh hơn một vạn năm đấu tranh sinh tồn và phát triển, sản phẩm của nền văn minh lúa nước.

Dân tộc Mường có hơn một triệu người, cư trú đa phần ở tỉnh Hòa Bình, Phú Thọ và một số huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa, có nguồn gốc với người việt cổ nên ngôn ngữ của người Mường thuộc nhóm Việt- Mường. Cũng như một số dân tộc khác người Mường đa phần là sản xuất nông nghiệp, lại cư trú ở miền núi, trải qua hàng nghìn năm đấu tranh sinh tồn và phát triển người Mường đã để lại cho chúng ta một di sản văn hóa đặc sắc về kiến trúc, trang phục… đặc biệt là văn học dân gian.       

01620227754.jpeg
Không gian nhà sàn của người Mường

Nhà sàn được người Mường rất ưa chuộng, nó được thiết kế theo hình con rùa, có 4, 6, 8 trụ chính phụ thuộc vào diện tích của ngôi nhà, mái nhà có 4 mái, 2 mái trước và sau, 2 mái đầu hồi, ngôi nhà thường có cấu trúc 1 gian hai chái, 2 gian 2 chái, 3 gian 2 chái, được chia làm 3 phần: Phần gầm sàn là nơi để các dụng cụ sản xuất, nuôi nhốt gia súc, gia cầm. Phần sàn nhà thường cách mặt đất khoảng 2 m, là không gian sinh hoạt của gia đình. Phần trên cùng là nơi để đựng lương thực, vật dụng của gia chủ. Cầu thang được thiết kế rất đặc biệt với 2 cầu thang, cầu thang chính được đặt ở hôi bên phải của ngôi nhà dành cho khách, đàn ông trong nhà, còn phần bên trái thường có cầu thang phụ dành cho khu vực bếp là cầu thang dành cho chủ nhà là chủ yếu, số bậc của cầu thang được người Mường chọn là số lẻ con số may mắn giúp cho gia chủ có sức khỏe, tài lộc.  Làm nhà là việc lớn của đời người nên người Mường rất quan trọng, họ chu đáo từ việc chọn tuổi, ngày , giờ, địa thế, hướng chính của ngôi nhà cho phù hợp mệnh, hợp phong thủy chính vì thế  nhà sàn của người Mường thường được cất ở địa thế cao, thoáng, có nền đất chắc chắn, gần nguồn nước, ngôi  nhà được tựa lung vào núi, hướng ra không gian rộng, thoáng, chính vì thế ngôi nhà có thế vững chắt, lại thoáng mát vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông, quy tụ linh khí của trời đất, giúp gia chủ khỏe manh,vượng tiến. Đặc biệt nhà sàn thường làm bằng vật liệu gỗi, tre, luồng, mái cọ nên rất mát mẻ và trong lành, không những thế phần sàn cách mặt đất khoảng 2m là phần sinh hoạch chính của gia đình rất an toàn tránh được khí đọc của hơi đất, hổ, báo, rắn, rết… phần này có một không gian quan trọng là không gian bếp, không gian không thể thiếu của ngôi nhà. Bếp của người Mường lúc nào cũng đỏ hồng, có như vậy mới đem lại may mắn, sự ấm ấp tràn đầy sực sống cho gia đình.

Nhà sàn được người Mường rất ưa chuộng, nó được thiết kế theo hình con rùa, có 4, 6, 8 trụ chính phụ thuộc vào diện tích của ngôi nhà, mái nhà có 4 mái, 2 mái trước và sau, 2 mái đầu hồi, ngôi nhà thường có cấu trúc 1 gian hai chái, 2 gian 2 chái, 3 gian 2 chái, được chia làm 3 phần: Phần gầm sàn là nơi để các dụng cụ sản xuất, nuôi nhốt gia súc, gia cầm. Phần sàn nhà thường cách mặt đất khoảng 2 m, là không gian sinh hoạt của gia đình. Phần trên cùng là nơi để đựng lương thực, vật dụng của gia chủ. Cầu thang được thiết kế rất đặc biệt với 2 cầu thang, cầu thang chính được đặt ở hôi bên phải của ngôi nhà dành cho khách, đàn ông trong nhà, còn phần bên trái thường có cầu thang phụ dành cho khu vực bếp là cầu thang dành cho chủ nhà là chủ yếu, số bậc của cầu thang được người Mường chọn là số lẻ con số may mắn giúp cho gia chủ có sức khỏe, tài lộc.  Làm nhà là việc lớn của đời người nên người Mường rất quan trọng, họ chu đáo từ việc chọn tuổi, ngày , giờ, địa thế, hướng chính của ngôi nhà cho phù hợp mệnh, hợp phong thủy chính vì thế  nhà sàn của người Mường thường được cất ở địa thế cao, thoáng, có nền đất chắc chắn, gần nguồn nước, ngôi  nhà được tựa lung vào núi, hướng ra không gian rộng, thoáng, chính vì thế ngôi nhà có thế vững chắt, lại thoáng mát vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông, quy tụ linh khí của trời đất, giúp gia chủ khỏe manh,vượng tiến. Đặc biệt nhà sàn thường làm bằng vật liệu gỗi, tre, luồng, mái cọ nên rất mát mẻ và trong lành, không những thế phần sàn cách mặt đất khoảng 2m là phần sinh hoạch chính của gia đình rất an toàn tránh được khí đọc của hơi đất, hổ, báo, rắn, rết… phần này có một không gian quan trọng là không gian bếp, không gian không thể thiếu của ngôi nhà. Bếp của người Mường lúc nào cũng đỏ hồng, có như vậy mới đem lại may mắn, sự ấm ấp tràn đầy sực sống cho gia đình.

11620227755.jpeg
Trang phục mang đậm nét văn hóa truyền thống  

Không chỉ đặc sắc về kiến trúc, dệt thổ cẩm, ẩm thực của người Mường cũng rất đọc đáo. Với bản chất chụi khó khóe tay, thông minh, có tính thẩm mỹ, người con gái Mường được thể  hiện qua nghề dệt thổ cẩm, thổ cẩm của họ  Không cầu kỳ về họa tiết, không rực rỡ về mầu sắc, tấm lụa thổ cẩm được đệt với hoa văn, họa tiết, mầu sắc mang âm hưởng của núi rừng, với mầu xanh của cây lá, mầu đỏ, mầu vàng, mầu trắng của hoa rừng hòa quên tạo nên một tác phẩm nghệ thuật đặc sắc.

Đến với người Mường chắc thượng khách không thể quên hương vị của riệu cần được nhâm nhi với món, cơm lam, thịt thính, măng trúc, măng giang, măng tre, măng vầu, cùng với mùi hương của nếp nương, bóe ngậy của lợn thịch lợn mán, gà đồi, chấm với muối rang mắc khén, ngồi giũa ngôi nhà sàn lộng gió nghe tiếng cồng chiêng vang vọng giũa đại ngàn tạo nên một không gian ẩm thực độc đáo mang đậm bản sắc dân tộc.

21620227756.jpeg
Độc đáo văn hóa ẩm thực của người Mường

Bộ sử thi “Đẻ Đất Đẻ Nước”, là tác phẩm nổi bật trong kho tàng văn học dân gian, tác phẩm được coi là bộ bách khoa toàn thư về phong tục của người Mường, ở đó lịch sử được tái hiên qua trí tưởng tượng thông minh, hóm hỉnh, chân chất về sự hình thành trời đất, từ khi trái đất chưa có sự sống đến lúc bản Mường ổn định một cách hồn nhiên hóm hỉnh đến kỳ lại. Đây là những câu chuyện thần thoại về sự hình thành trời đất, được thầy Mo diễn xướng trong lễ tang, một nghi lễ bắt buộc không thể thiếu của dân tộc này. Người Mường tự hòa về bộ sửu thi “Đẻ Đất Đẻ Nước” là một công trình văn hóa  bào gồm văn học dân gian, văn hóa dân gian, triết học, sử học, dân tộc học, nghệ thuât dân gian.

Văn hóa đặc sắc của người Mường cần được lưu giữ và phát triển, cùng với nền văn hóa của các dân tộc anh em trong mọi miền Tổ Quốc tạọ thành một nên văn hóa Việt Nam phong phú, đa dạng thể hiện vẻ đẹp, trí tuệ của con người Việt Nam.

Xem thêm: Chuẩn bị khai hội du lịch biển Sầm Sơn 2021

Bình luận